Pliśajak fu Denkjadiöf/Jakla plisiowa z Dankowic

Pliśajak fu Denkjadiöf

Ȧ rök mytum gyśtałt cyzomagynyt ȧn ȧ łangy jak (ołys y ȧr fiöerw s’mȧsts) dos wün gywynłikjy fłȧkśtykla cym pönyśa ociwerik ufum grancłand fu Śłyz ȧn Klinpöłn. Ym wynter trüga zy kȧ zyty jaka fu wuł ny, ok śwjery „pliśajak” fum świöeca oba dunkułbronzowikja zumyt (oü oüz „pliś” gynant – diöh dos zu gytoüft), wo zy bocy hynder knija łang wün. Zej wün oü gywatyt ȧn myt gröwum wuł gyfütyt. Zy wün ny oüsgynyt ȧni bynyt zu wi dy śejna jaka, oder diöh dos, do dy wiöer zu gröw wiöe, śtinda’ȧ śejn dy püfła ufa öema. Wen’s śtiöek frü, kunda zy dy mȧkja ȧn dy bowa triöen, ołys ȧs wosfer ȧ hȧltag grod ej gywast. Wen’s nö kełder wiöe, to ymkycta zih dy bowa myta gröwa ymyntihła myta frenzuł. S’gywejza fłȧk śtomt fu Denkjadiöf.

..................................................................................................................................

Jakla plisiowa z Dankowic

Podstawowymi elementami stroju mieszkanek pogranicza śląsko-małopolskiego w pierwszej połowie XX w. były komplety składające się z długiej jakli i spódnicy z opleckiem, najczęściej w jednym kolorze. Podczas zimy wełniane jakle zastępowano ciężkimi „plisiorami” uszytymi z czarnego lub rzadziej ciemnobrązowego zamszu (zwanego w naszej okolicy „plisiem” – stąd nazwa), sięgającymi za kolano. Były one dodatkowo watowane i podszyte grubą, wełnianą podszewką. W odróżnieniu od odświętnych jakli były one pozbawione ozdób, za to ze względu na grubość materiału wyraźniej zdobiły ją pufki na ramionach. Podczas silnych mrozów mogły być noszone zarówno przez panny jak i mężatki niezależnie od okazji. W razie potrzeby kobiety przykrywały się jeszcze grubymi odziewaczkami z frędzlami. Prezentowany egzemplarz pochodzi z Dankowic.